Ymchwil

Mewnwelediadau, tystiolaeth a chanfyddiadau o'n gwaith ymchwil ar draws lleoedd, cymunedau a gwasanaethau cyhoeddus.

Darlun o fferm wynt ychydig i mewn i'r môr

Ynni Cymunedol - Tallulah Bannerman

Mae myfyrwraig MArch ym Mhrifysgol Caergrawnt wedi ysgrifennu ei thraethawd ymchwil ar Ynys Môn fel ‘Ynys Ynni’.

Bag cefn ysgol du i blant gyda dyfais monitro ansawdd aer wedi'i glipio arno.

Asesiad personol o amlygiad i lygredd aer gyda phlant ysgol yng nghefn gwlad Cymru

Mae plant mewn ardaloedd gwledig yn wynebu risgiau llygredd aer penodol sydd i raddau helaeth yn absennol o ymchwil bresennol, sy'n tueddu i ganolbwyntio ar ysgolion trefol a theithiau i'r gwaith. Mesurodd yr astudiaeth wyddoniaeth ddinasyddion hon amlygiad i PM2.5 ar draws cartrefi, ysgolion a lleoliadau teithio ar gyfer 53 o blant ysgol gynradd ar Ynys Môn, gan ganfod mai amgylcheddau cartref - yn enwedig y rhai â llosgwyr coed neu oedolion sy'n ysmygu - a gynhyrchodd y darlleniadau uchaf a mwyaf amrywiol. Yn hollbwysig, mae'r canfyddiadau'n dangos bod amlygiad plant yn cael ei siapio llawer mwy gan ymddygiad yr oedolion o'u cwmpas nag gan eu dewisiadau eu hunain.

Research

Lle Llais: Lleisiau Plant, Ymarfer sy'n Seiliedig ar y Celfyddydau ac Addysg sy'n Seiliedig ar TrACE

Adroddiad ymchwil 2025 yn archwilio sut mae gweithgareddau sy'n seiliedig ar y celfyddydau mewn ysgolion a lleoliadau cymunedol yn cefnogi llythrennedd emosiynol a lles plant, wedi'i ddatblygu gydag ACE Hub Cymru ac wedi'i lywio gan addysg sy'n seiliedig ar TrACE.

Mae strwythurau pensaernïol, dros dro, mawr, sydd wedi’u gwneud o bren plygedig, wedi cael eu gosod mewn siâp cylch ar lecyn glaswelltog clir wrth ymyl coedwig binwydd ar ddiwrnod heulog. Adeiladwyd y strwythurau hyn trwy ddefnyddio tameidiau hir o bren wedi’u clymu gyda’i gilydd ar ffurf patrwm rhwyllog sy’n ffurfio bwa. Mae llieiniau hwyliau, tameidiau o linyn a darnau o bapur wedi’u clymu â llaw yn addurno’r strwythurau hyn. Mae criw o blant ifanc – pob un yn gwisgo ‘hoodies’ gwyrdd a rhai yn gwisgo hetiau haul – yn cerdded o blith y strwythurau. Maent yn gafael mewn darnau o bapur ac mae golwg benderfynol arnynt. Daw dau oedolyn i ymuno â nhw. Yn y blaendir, yn y canol ar y chwith, mae pum oedolyn yn eistedd mewn cylch. Mae’n ymddangos eu bod yn cael trafodaeth.

Research

Cyfarfyddiadau Affeithiol: Myfyrdodau a Ddeilliodd o’r Lle Llais

Bwriadwyd i’r Lle Llais fod yn ddigwyddiad ymgysylltu ac yn arbrawf – gan gysylltu pobl ifanc a theuluoedd â phrosiect y Llwyfan Map Cyhoeddus, yn ogystal â phrototeipio methodoleg newydd, sef Cyfarfyddiadau Affeithiol. Mae’r fethodoleg wedi’i hymwreiddio mewn ymchwil sy’n seiliedig ar gelfyddyd, ac mae’n dwyn ynghyd bensaernïaeth dros dro, ymarfer creadigol a phrofiad corfforedig. Mae’n gofyn: beth fydd yn digwydd pan fyddwn yn gwrando ar y naill a’r llall ac ar y lleoliad, nid yn unig gyda’n clustiau, ond gyda’n dwylo, ein traed, ein llygaid, ein croen a’n hanadl? Yn yr erthygl hon, mae Dr Caitlin Shepherd a Dr Irit Katz yn rhannu’r pethau a ddysgwyd.